سندروم برنات (زدگی از کار)

سندرم برنات یا زدگی از کار

سندرم برنات یا سندرم زدگی از کار برای اولین بار در سال 1974 م توســـط فردن برگــــر ( Freden Berger) عنوان شد و بدان معنی است که شخص از محیط کار و کاری که انجام می دهد زده خمی شود و هیچ گونه علاقه ای به آن ندارد. این سندرم دارای علایم متفاوتی در سطح  روانی ـ فیزیکی و رفتاری است. ماسلچ ( Maslach) یکی از محققانی است که پدیده فوق را مورد مطالعه قرار داده و عنوان می کند که این سندرم دارای سه بعد است:

1 ـ افسردگی یا تحلیل هیجانی:

احساس تنش دایم، از لحاظ هیجانی خالی شدن، احساس اینکه در سطح روانی چیزی ندارد که ارایه دهد.

2 ـ مسخ شخصیت

فرد مبتلا به این سندرم با دیگران چه در حیط کار و چه در محیط خارج رفتار سردی دارد و سعی می کند که از آنها دوری کند و گاهی مواقع نیز رفتارهای خصمانه از خود نشان می دهد. نباید آن را با مشخص شخصیت که در سایکوز دیده می شود اشتباه کرد.

3 ـ  کاهش میل به تحقق یافتن شخصیت

احساس بی کفایتی ، عدم اعتماد به نفس، کاهش علاقه نسبت موفق شدن در کارها، احساس بی ارزش بودن، نداشتن دلیل کافی و یا آینده نگری برای کار از مشخصه های آن هستند.

این سندرم بر اثر استرس مزمن و طی دوره های مختلف از یک واکنش ساده نسبت به استرس شروع و در نهایت به حالت و علایم برنات ختم می شود. سندرم برنات در تمامی افراد مبتلا به یک صورت خود را نشان نمی دهد و تفاوت در نشان دادن علایم بستگی به زمینه اجتماعی، مشخصات شغلی و ویژگیهای شخصیتی افراد دارد. این سندرم قابلیت بازگشت دارد. این سندرم بیشتر در افرادی که در مراکز اجتماعی و بهداشتی مشغول به کار هستند خود را نشان می دهد. چرا که این گونه مشاغل با مراجع کنندگان بسیاری روبه رو هستند. و قطعاً در ایجاد روابط کاری نیز با مشکلات مواجه می شوند ، بنابراین حالت واپس زدگی در این افراد بیشتر دیده می شود . این امر در مشاغلی نظیر پزشکی و شاخه های وابسته همانند پرستار اتاق عمل و معلمان، شاغلات نیروی انتظامی و وکلا بیشتر خود را نشان می دهد. نظریه های متفاوتی در مورد علت این سندرم بیان شده است، ولی همگی بر اهمیت ارزیابی شناختی فرد و روشی که با آن با موقعیت استرس زاویه رو می شود تاکید می نمایند. با توجه به تحقیقات مختلف که توسط محققان مختلف صورت گرفته است حتی با وجود نظریه های مختلفی که ارایه داده اند، موارد زیر در تمام منابع یکسان است.

1 . وجود مشاغلی پر استرس خود دلیل واضحی به شروع، ادامه، تثبیت این سندرم در افراد هستند، ولی بروز آن به عواملی مانند درک شخص از خود و کار خود و برخورد وی با کارش دارد.

2 . سندرم برنات به دنبال عدم پاسخ صحیح به استرس و اضطراب های مزمن ایجاد می شود و پیامد آن تحلیل جسمانی یا هیجانی، عدم سازگاری با محیط کار و تغییرات رفتاری است، مانند: بی توجهی به کار، سرد بودن با مراجعه کننده و همکاران، تنها به فکر خود و رفاه خود بودن، غایب بودن از لحاظ عاطفی و روانی در محیط کار و میل به ترک شغل و تغییرات روانی و فیزیکی مانند:  حساس شدن ، زود عصبانی شدن و ... که تمام این عامل بر کیفیت کار تاثیر می گذارند.

3 . طبق تحقیقات به عمل آمده در پیدایش سندرم برنات ویژگی های شخصیتی نیز قابل اهمیت است.

شخصیت هایی که دارای تیپ A ( عجول ، بلندپرواز، رقابت جو و ...) هستند و شخصیت های مضطرب، وحشت زده و دارای حالت فوبی و تیپ وسواسی بیشتر در معرض ابتلا به این سندرم هستند. محیط های کاری دارای سر و صدای زیاد و محیط هایی که ابزار لازم برای انجام کار و امکانات رفاهی کامل ندارند، خود بر شدت بروز این سندرم می افزایند. شرایط خانوادگی، درگیری های داخل خانه، عدم وجود حامی و عدم تفریح و فعالیت های جانبی مناسب نیز از عوامل بروز این سندرم هستند.

در کل، محققان چهار راه حل برای این مشکل ارایه داده اند:

1 ـ مقابله فعال مستقیم:

مقابله با شرایطی منفی و ناراحت کننده و جست وجوی جنبه ها مثبت حتی در شرایط رنج آور و استرس زا، مانند تعویض محیط کار یا حداقل تغییر نحوه کار در همان محیط، رفتن به مرخصی و ایجاد فضایی مناسب در محیطی کار و بیرون از آن مانند خانه و خانواده.

2 ـ مقابله فعال غیر مستقیم:

بیان مشکلات کاری و در واقع تخلیه روحی و روانی، صحبت کردن دوباره کار خویش با دیگران و تلاشی در تغیر رفتار خود در محیط کار با دیده مثبت.

3 ـ مقابله غیر فعال مستقیم:

پرهیز از صحبت کردن در مورد مشکلات شغلی با دیگران و یا کنار کشیدن از مشکلات و دیگر عوامل.

 

4 ـ مقابله غیر فعال غیر مستقیم:

استفاده از روش دارو درمانی و مصرف داروهای ضد اضطراب و آرام بخش به همراه مشاوره با روانشناس و روانپزشک.

در سال 1992 ، تحقیقاتی که توسط سانتنلو ( Santinello) در ایتالیا به روی معلمان و پرستاران صورت گرفته و نتیجه آن تحقیق این شد که در مقابله فعال مستقیم همبستگی منفی با سندرم برنات دیده شد. یعنی این نوع مقابلـــه باعث از بین رفتن سندرم برنـــات می شود

/ 0 نظر / 34 بازدید