آموزش سلامت به بیماربرگیرندهی تمام فعالیت های آموزشی مربوط به بیمار شامل آموزش های درمانی، آموزشهای بهداشتی و ارتقای سلامت بالینی است که برای کمک به بیمار به منظور تصمیم گیری آگاهانه در مورد بیماری خود و کسب مهــــارت خود مراقبتی(Self – Care) صورت میگیرد.آموزش سلامت به بیمار یکی از مهمترین ابعاد ارایهی خدمات سلامت می باشد. نتایج تحقیقات مختلف نشان می دهد که بیماران بسیار مشتاق دریافت اطلاعاتی در مورد وضعیت خود هستند. هنگامی که کیفیت اطلاعات دریافتی توسط بیمار افزایش مییابد آگاهی وی از اهداف درمانی و در نتیجه پذیرش روش های درمان بیشتر شده و این امر بالطبع اثر بخشی بیشتر و نتایج بهتر درمان را به دنبال خواهد داشت. دستیابی به سطوح بالاتر رضایتمندی بیماران و کاهش شکایتها، از دیگر دستاوردهای آموزش سلامت به بیمار خواهد بود. می توان امیدوار بود که با فراهم نمودن دانش بهتر و بیشتر برای بیماران در مورد وضعیت خود، ایشان بتوانند  انتخابهای آگاهانه تری داشته باشند. پزشکان در همه ی رشته های پزشکی، در مورد لزوم آموزش سلامت به بیمار به عنوان بخشی از فرآیند درمان توافق دارند ولی متاسفانه در بیشتر موارد اولیه حیطه یی که به علت کمبود وقت و تعداد زیاد بیماران، آسیب دیده و نادیده انگاشته میشود، بعد آموزشی برخورد پزشک و بیمار است.بنیادی ترین مفهوم در طبابت، آموزش سلامت به بیمار است. کمتر دانشجوی پزشکی است که ریشهی لاتین کلمهی دکتر  ( doecer) را که به معنی آموزش دادن است، نداند.امروز، آموزش سلامت به بیمار در متون منتشر شده تحت عناوین خود مراقبتی و توانمند سازی بیماران نیز مطرح می شود و در واقع آموزش سلامت به بیمار با هدف توانمند سازی او برای خود مراقبتی اجرا می گردد. ارتقای سلامت، هدف نهایی آموزش سلامت به بیمار:منتشر اوتاوا برای ارتقای سلامت ( 1986: صادره از کنفرانس اوتاوا)ارتقای سلامت را به عنوان فرآیند قادرسازی مردم برای افزایش کنترلشان بر سلامت و نیز قادرسازی آنها برای بهبود سلامتشان، تعریف کرد.منشور مذکور، ارتقا دهندگان سلامت را، جلب کنندگان حمایت، قادر سازان و واسطههای سلامت، دانسته است به طور کلی، ارتقای سلامت عبارتی است که برای تمام فعالیتهایی که با هدف پیشگیری  از بیماری، توسعه سلامت و تقویت تندرستی صورت می گیرد، به کار می رود، فرمول ساده ای برای بیان ارتقای سلامت در کنار فرمولهای پیچیده مطرح است که به شرح زیر می باشد:ارتقای سلامت، آموزش سلامت، خدمات بهداشتی مناسب، سیاستهای همگانی و اقدامات محیطی  شیوه های آموزش سلامت به بیماران1 ـ روش چهره به چهرهـ هدف از انجام این نوع آموزش، انتقال آگاهی و اطلاعات لازم از پرسنل بهداشتی / درمانی به یک بیمار مشخص می باشد.ـ این روش برای افرادی مناسب است که با بیمار در دفتر کارشان، مطب، کلینیک، یا بیمارستان در تماس هستند.ـ این روش برای آموزش یک موضوع حساس و خصوصی ، گزینه‌‌ی خوب و مناسبی است.ـ این روش در مقایسه با آموزش گروهی ، از هزینه ی اثر بخشی کمتری برخوردار است. 2 ـ روش آموزش گروهیـ این روش برای موضوعاتی که عمومیت بیشتری در جامعه دارند، مناسب تر است.ـ هزینهی اثر بخشی این روش از روشهای دیگر، از جمله روش چهره به چهره بیشتر است.ـ در این روش، حمایت گروهی از تک تک افراد وجود دارد و این امر باعث ایجاد جو اعتماد و اطمینان در مخاطب آموزش می شود.ـ سوالاتی که توسط بیماران در روش آموزش گروهی مطرح می شود، ممکن است در آموزش فردی به ذهن تک تک افراد خطور نکند.ـ در این روش اغلب از نوار ویدیو و یا موارد مشابه ( مثل CD، DVD و ...) استفاده میشود( استفاده از نوار ویدیویی برای افراد کم سواد مناسب است). البته این روش هنگامی که خود با توضیحات بعد از دیدن فیلم و پاسخ به سوالات همراه باشد، اثربخشی بسیار بالاتری خواهد داشت.ـ در این روش می توان می توان از نوار کاست ( در مدت زمان کمتری از یازده دقیقه استفاده کرد.) 3 ـ نمایش فیلم غیر فعالـ این روش شامل نمایش فیلم ویدیویی در اتاق انتظار بیماران است ( این روش برای آموزش قشرهای کم درآمد مناسب است). 4 ـ استفاده از کامپیوترـ استفاده از کامپیوتر به عنوان یک راه مناسب و مفید و کمکی به منظور درگیری فعال بیمار و افزایش استفاده از پتانسیل های وی در خود مراقبتی، بسیار ارزشمند است.ـ این روش در دفتر کار، مطب، کلینیک و یا حتی در منزل بیماران قابل استفاده است.ـ استفاده از اینترنت نیز در این دسته قرار می گیرد و یکی از روشهای مناسب به نظر می رسد. البته لازم به ذکر است که همهی پایگاههای اطلاع رسانی منابع موثقی برای کسب اطلاعات نیستند و باید در انتخاب آنها دقت بیشتری کرد. پایگاههای اطلاعرسانی مراکز دانشگاهی و سازمان های حرفه ای مرتبط با سلامت بیش از دیگران قابل اعتمادند.

/ 0 نظر / 17 بازدید