دانش پزشکی

پزشکی و اجتماعی

 
ساعت ۱٠:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٩/۱۳  کلمات کلیدی:
پيشگيري و درمان سرما خوردگي با توصيه هاي متخصصان تغذيه
بخور نخورهاي سرماخوردگي

 

قبل‌ از شروع‌ مطلب‌، لازم‌ است‌ تفاوت‌ بين‌ سرماخوردگي‌ و آنفلوآنزا بيان‌ شود. سرماخوردگي‌ و آنفلوآنزا هر دو از عفونت‌هاي‌ ويروسي‌ هستند، با اين‌ تفاوت‌ كه‌ سرماخوردگي‌ دستگاه‌ تنفسي‌ فوقاني‌ را گرفتار مي‌كند، ولي‌ آنفلوآنزا علاوه‌ بر دستگاه‌ تنفسي‌ فوقاني‌، دستگاه‌ تنفسي‌ تحتاني‌ را هم‌ تحت‌ تاثير قرار مي‌دهد‌ و علائم‌ شديدتري‌ نسبت‌ به‌ سرماخوردگي‌ دارد.

 چند پيشنهاد براي بهبود سريع‌تر

ٌبا آمدن فصل سرما و همه‌گيري آنفلوآنزا علاوه بر انجام واكسيناسيون -كه يكي از مهم‌ترين اقدامات محسوب مي‌شود- رعايت موارد زير نيز از نكات پيشگيري‌كننده به شمار مي‌آيد؛ اول آنكه از حضور در مكان‌هاي پرجمعيت پرهيز كنيد. از آنجا كه ويروس به راحتي انتشار مي‌يابد، هنگام همه‌گير شدن آن تا حد امكان از رفتن به محيط‌هايي همچون سينما، تئاتر، مراكز خريد بزرگ و فروشگاه‌هاي پر ازدحام، اتوبوس و مترو صرف‌نظر كنيد. در غير اين‌صورت، علاوه بر استفاده از ماسك، از افرادي كه به اين بيماري مبتلا شده‌اند و در مراحل انتشار آن يعني عطسه، سرفه و آب‌ريزش بيني هستند، فاصله بگيريد. دوم آنكه، مدت زيادي در هواي سرد بيرون از خانه نمانيد. حضور طولاني‌مدت در هواي سرد و مرطوب، مقاومت بدن شما را كاهش داده و احتمال ايجاد عفونت را افزايش مي‌دهد. سوم آنكه سيگار نكشيد. كشيدن سيگار نه تنها به دستگاه تنفسي آسيب مي‌رساند، بلكه بدن شما را براي ابتلا به بيماري آنفلوآنزا مستعد كند. وقتي مبتلا شديد، تا مي‌توانيد استراحت كنيد. استراحت يكي از بهترين اقدامات هنگام ابتلا به آنفلوآنزا است زيرا به اين ترتيب، تمام انرژي بدن شما به جاي آنكه صرف فعاليتهاي ديگر شود، براي مبارزه با عفونت حاصل از بيماري صرف مي‌شود و در واقع، قدرت دفاعي شما را در مقابل حملات ويروسي طي بيماري كاهش مي‌دهد. درضمن، مايعات زياد بنوشيد. هنگامي كه تب داريد، نوشيدن مايعات براي جبران آب از دست رفته بدنتان ضروري است. علاوه بر آن، در شرايطي كه آنقدر مريض و ناتوان هستيد كه خوردن غذا برايتان مشكل است و اساساً اشتهايي نداريد، با نوشيدن مايعات مقوي و مغذي نياز بدن‌ خود راٌ تا‡مين كنيد. سوپ‌هاي رقيق، آبميوه و سبزيجات از آن جمله‌اند. در اين دوران، آبميوه‌ها به دليل آنكه منابع غني ويتامين‌ها و مواد معدني هستند، بسيار توصيه مي‌شوند.

 مايعات در سرماخوردگي

سيستم‌ ايمني‌ افراد در برخورد با اين‌ ويروس‌ها متفاوت‌ عمل‌ مي‌كنند، به‌طوري‌ كه‌ برخي‌ افراد به‌ ايجاد بيماري‌ مقاوم هستند و برخي‌ ديگر،‌ با كوچك‌ترين‌ استرس‌ ممكن‌ است‌ دچار تشديد علائم‌ شوند. مصرف‌ مايعات‌ زياد با‌ رقيق‌كردن‌ ترشحات‌ مخاطي‌، باعث‌ بهبود بيماري‌ مي‌شود چرا كه‌ اين‌ نوع‌ ويروس‌ها در محيط‌هاي‌ خشك‌ به‌راحتي‌ زندگي‌ مي‌كنند‌ و باعث‌ ايجاد علائم‌ مي‌شوند. مصرف‌ مايعات‌ گرم براي‌ از بين‌ بردن‌ ويروس‌ها بسيار موثر است‌. برخلاف‌ تصور عموم‌ بايد‌ از مصرف‌ شير در طول‌ دوره‌ سرماخوردگي‌ و آنفلوآنزا پرهيز شود، چرا كه‌ شير حاوي‌ موادي‌ است‌ كه‌ باعث‌ جلوگيري‌ از رقيق‌ شدن‌ اخلا‌ط مترشحه‌ شده مي‌شود و در نتيجه‌ علائم‌ بيماري‌ كاهش‌ پيدا نمي‌كند. مواد غذايي‌ حاوي‌ ادويه‌ برخلاف‌ شير عمل‌ كرده‌، سبب‌ رقيق‌ شدن‌ مخاط مترشحه‌ مي‌شوند و در بهبود وضع‌ بيماران‌ موثرند‌. حمام‌ گرم‌ و استراحت‌ نيز براي‌ بهبود‌ بيماري‌ پيشنهاد مي شود.

 بهترين رژيم غذايي

ٌسلامت مجاري تنفسي وابسته به دريافت هواي فاقد ميكروب و آلودگي است. در اغلب موارد، سرماخوردگي‌ها خفيف هستند و به طور معمول، حدود يك هفته باقي مي‌مانند. آنفلوآنزا نامي‌است كه به عفونت ويروسي بسيار شديد نسبت داده مي‌شود و اين عفونت نيز بر دستگاه تنفسي فوقاني تاثير مي‌گذارد. علائم سرماخوردگي به طور معمول دو تا سه روز پس از ورود ويروس به بدن ظاهر مي‌شود و شايع‌ترين علائم آن ‌گلودرد، گرفتگي يا  آب‌ريزش بيني، سرفه، عطسه و درد دست و پاست. خستگي، ريزش آب از چشم و مشكلات خوابيدن نيز ممكن است رخ دهند. در صورتي كه علائم، بيش از يك هفته باقي بمانند و همراه سردرد شديد، ضعف، از دست دادن اشتها و تهوع  باشند احتمال اين كه بيماري به علت ويروس آنفلوآنزا باشد، بيشتر است. بروز تب نيز به طور معمول شايع است. هنگام سرماخوردگي ‌استراحت زياد، مصرف فراوان مايعات و غرغره كردن آب نمك ولرم، به بهبود علائم كمك مي‌كند. مصرف قرص‌هاي مسكن نيز در رفع سردرد و كاهش تب موثرند. تنها زماني كه به دنبال عفونت ويروسي،‌ عفونت باكتريايي نيز بروز كند،‌ آنتي‌بيوتيك‌ها مفيد واقع مي‌شوند

 چه غذاهايي مفيدند؟ 

ٌبراي اينكه سيستم ايمني بدن به بهترين نحو وظيفه‌اش را كه مبارزه عليه ويروس‌هاي سرماخوردگي و آنفلوآنزا است انجام دهد، بايد مواد مغذي حياتي دريافت كند.  اولين و مفيدترين ماده مغذي ويتامين  C است. 13 گرم‌ از اين ماده مغذي در روز، باعث‌ كاهش‌ علائم‌ بيماري‌ مي‌شود و خواص‌ ضد ويروسي‌ و ضد باكتريايي‌ دارد. اين‌ ويتامين‌ همچنين‌ باعث‌ تحريك‌ سيستم‌ ايمني‌ مي‌شود. از جمله منابع اصلي و طبيعي تامين‌كننده ويتامين  Cكه در درمان سرماخوردگي موثرند عبارتند از،ٌ پرتقال، گريپ فروت، انواع توت، فلفل دلمه‌اي، توت فرنگي، سيب زميني و سبزيجات برگ سبز از قبيل انواع كلم. دريافت زياد و منظم ويتامين ث به كاهش بروز، شدت و طول مدت سرماخوردگي كمك مي‌كند. غلات سبوس‌دار و حبوبات، منابع غذايي خوب يكي از ويتامين‌هاي گروه B به نام پانتوتنيك اسيد هستند. كمبود پانتوتنيك اسيد، سبب بروز عفونت‌هاي مكرر دستگاه تنفسي فوقاني مي‌شود. سير داراي آهن، روي و آليسين است و سبب تقويت سيستم ايمني و كمك به كاهش خطر عفونت‌هاي ويروسي مي‌شود. ماهي قزل‌آلا، ساردين و ماهي‌هاي روغني غني از اسيدهاي چرب امگا 3 هستند.  اين اسيد چرب در مبارزه عليه عفونت‌هاي سرماخوردگي به سلول‌هاي دستگاه تنفسي كمك مي‌كنند. جگر، انواع ماهي از جمله قزل‌آلا و شاه ماهي و كره و تخم‌مرغ منابع ويتامين A هستند. هويج، انبه، سيب‌زميني،‌ زردآلو، كدو حلوايي و سبزيجات سبز تيره نيز تامين‌كننده بتاكاروتن هستند كه در بدن به ويتامين  A تبديل مي‌شوند. عفونت‌هاي مكرر تنفسي در كودكان با كاهش ذخاير ويتامين  A مرتبط است. يك رژيم غذايي متنوع و مخلوط حاوي اين غذاها، مواد كافي براي يك كودك در حال رشد را تامين مي‌كند. ماهي، مرغ، گوشت قرمز بدون چربي، لبنيات و مخلوطي از حبوبات، مغزها، دانه‌ها و غلات سبوس‌دار، تامين كننده پروتئين  و روي هستند. كمبود دريافت اين دو ماده مغذي، خطر ابتلا به عفونت را افزايش مي‌دهد.