دانش پزشکی

پزشکی و اجتماعی

 
ساعت ۱۱:٢۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٩/۱  کلمات کلیدی:

بيماري عفوني پوست است كه ضايعه آن حدود يك سال طول مي كشد و سپس بهبود مي يابد، و جاي زخم بر جاي مي گذارد. عامل ايجاد سالك ليشمانيا ناميده مي شود كه يك موجود تك سلولي است. (جزء باكتريها نيست.) ليشمانيا در بدن موش زندگي مي كند. يك نوع پشه بسيار كوچك به نام پشه خاكي موش را مي گزند و اين انگل وارد بدن پشه مي شود. اين پشه كوچك كه قدرت پرواز زيادي هم ندارد چنانچه شخصي را نيش بزند، اين موجود تك سلولي يعني ليشمانيا وارد پوست شخص شده و بيماري سالك را به وجود مي آورد. سالك بدو صورت خشك و مرطوب ديده مي شود.
سالك خشك در بهار و اوايل تابستان شيوع دارد. ابتدا محل گزش پشه خاكي، بصورت يك برجستگي كوچك روي پوست است ولي بعدا“بصورت زخم در آمده كه قطر آن به چند سانتيمتر هم ممكن است برسد. پس از حدود يك سال اين ضايعه خوب شده و جاي زخم (جاي سالك) از خود به يادگار مي گذارد. چون پشه خاكي بيشتر صورت و دستها را كه در معرض اوست نيش مي زند. محل سالك بيشتر در اين مناطق است.
در نوع سالك مرطوب محل ضايعه بيشتر در اندامها است و ضايعه پوستي ترشح زيادي دارد و سطح آن خشك نيست. البته سالك انواع مختلف ديگري هم دارد. اگر كسي سالك مرطوب گرفت پس از بهبودي فقط مصونيت به سالك مرطوب و سالك خشك پيدا مي كند ولي چنانچه سالك خشك گرفت. پس از بهبودي فقط مصونيت به سالك خشك دارد.
درمان سالك: داروهاي محتوي آنتيموان 5 ظرفيتي بصورت آمپول و يا قرصهاي كتوكونازول يا داروهاي ديگر طبق دستور پزشك.
پيشگيري از سالك: سالك واكسن موثر تائيد شده براي معرف عمومي هنوز ندارد. استفاده از پشه بند پارچه اي كه پشه خاكي نتواند از آن عبور كند مفيد است. طول يك پشه خاكي حدود دو تا سه ميليمتر است.